Kennisprogramma Bodemdaling

Nederland staat voor grote opgaven op het gebied van klimaat, (zoet) water en ruimtelijke inrichting. Overheden hebben zich gecommitteerd om Nederland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust te hebben ingericht. De bodem en ondergrond, waarvan het gebruik intensiveert, spelen in deze opgave een betekenisvolle rol, zowel in het voorkomen als in het oplossen van uitdagingen. Een aantal economisch vitale delen van Nederland hebben te maken met bodemdaling. Hier zijn de opgaven groter, complexer en urgenter.

In  oktober  2016  is  het  Nationaal  Kennisprogramma Bodemdaling  (voorheen  kennisprogramma Klimaat, Water en Bodemdaling (KWB)) van start gegaan. Nu projecten en initiatieven rondom klimaat, water en bodemdaling een grote vlucht hebben genomen, wordt  met  het  Nationaal Kennisprogramma  Bodemdaling op een structule en programmatische wijze gewerkt aan het verbinden, versterken en ontwikkelen van kennis.
Het programma sluit uitstekend aan op de in de landelijke politiek uitgesproken ambitie om tot een Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling te komen en is een vervolg op de op 31 maart ondertekende Verklaring van Madurodam. De initiatiefnemers van het NKB zijn Platform Slappe Bodem, STOWA, Rijkswaterstaat en Provincie Zuid-Holland.
>> Website kennisprogramma bodemdaling
>> Factsheet kennisprogramma

Het strategische doel van het NKB is bijdragen aan het ontwikkelen van handelingsperspectief voor overheden en stakeholders door de wisselwerking tussen klimaat, water en bodemdaling beter te begrijpen en de effecten ervan op een doelmatige wijze te verminderen, te voorkomen of te benutten. Er worden vanuit het kennisprogramma twee sporen ingericht; kennisinnovatie en -ontwikkeling en kennisdoorwerking van projecten.

Inhoudelijke lijn kennisprogramma
Kennis en ervaring worden concreet en in de praktijk vormgegeven. Het gaat om leeromgevingen (Living Labs) waarin door onderzoek en experimenten kennis wordt opgedaan en toegepast. Dit zal leiden tot:  

  • Urgentiebesef: inzicht in en communicatie over de werking van het systeem (van bodem-water-klimaat) en de fysieke effecten en maatschappelijke kosten en baten op korte en lange termijn.
  • Technieken: het gaat bijvoorbeeld om nieuwe technieken in de woning-, weg- en waterbouw, andere vormen van landbouw en innovaties in het waterbeheer (integraal peilbeheer, grondwaterpeilbeheer e.d.).  
  • Governance-arrangementen: de ervaring en oplossingen die gevonden worden op het gebied van uitdagingen in governance in een multidisciplinaire omgeving is een cruciale opbrengst die in binnen- en buitenland kan worden toegepast. Denk hierbij bijvoorbeeld aan participatie door bewoners en betrokkenen of samenwerking tussen overheden, bedrijfsleven en kennisinstellingen.


Het kennisprogramma start in 2018 met drie deelexpedities en genereert producten waarmee de opgedane kennis en ervaring doorwerkt naar zowel de projecten binnen het programma als projecten en initiatieven buiten het programma (extern). De drie deelexpedities richten zich op natte teelten; innovatieve ophoogtechnieken en onderwaterdrainage.